متن ماده 4
هرگاه قسمتی از جرم یا نتیجه آن در قلمرو حاکمیت ایران واقع شود در حکم جرم واقعشده در جمهوري اسلامی ایران است.
تفسیر و نکات حقوقی ماده 4
ماده 4 قاعدهای برای مواردی ارائه میدهد که جرم یا آثار آن جزیئاً در ایران رخ میدهد؛ در این حال جرم بهعنوان جرم واقعشده در ایران شناخته میشود و قانون ایران اعمال میشود. این قاعده برای مقابله با وضعیتهای مرزی، جرایم مستمر یا جرایمی که آثارش در حوزه ایران پدیدار میشود، اهمیت دارد.
مثال کاربردی
مثلاً اگر کسی در کشور همسایه به جعل اسناد دست بزند اما اسناد مزبور در ایران مورد استفاده یا توزیع قرار گیرد و از آثار جرم در ایران پدیدار شود، طبق این ماده جرم در ایران محسوب و قابلیت تعقیب دارد.
نکات مهم حقوقی
- نقش عنصر مادی نتیجه جرم در تعیین صلاحیت سرزمینی.
- امکان تعقیب امور فرامرزی که آثار آنها در ایران است.
- لزوم احراز رابطه سببیت میان رفتار خارجی و نتیجه در قلمرو ایران.
- همپوشانی با قواعد صلاحیت شخصی و تابعیتی ممکن است رخ دهد.
- در دعاوی بینالمللی، بررسی مطابقت با معاهدات ضروری است.